Zodra de kinderwens er is, komen de vragen vaak in golven: wat kan ik zelf doen? Speelt voeding echt een rol? En is dit iets voor ons allebei, of vooral voor haar? Goed nieuws: er is veel wetenschappelijk onderzoek naar precies deze vragen. In deze blogpost gidsen we je door de belangrijkste inzichten zodat jullie goed voorbereid aan dit mooie traject kunnen beginnen.
1. Wat is fertiliteit eigenlijk?
Fertiliteit, of vruchtbaarheid, is simpelweg je vermogen om zwanger te worden en een zwangerschap te dragen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) spreekt men pas van onvruchtbaarheid wanneer een zwangerschap uitblijft na 12 maanden regelmatig en onbeschermd vrijen. Lukt het na een jaar nog niet? Dan is het een goed moment om even bij je huisarts of gynaecoloog langs te gaan.
2. Waarom voorbereiding zo belangrijk is
De meeste mensen schakelen pas naar "gezond leven" zodra de test roze kleurt. Toch is dat eigenlijk net iets te laat: de eerste, cruciale bouwstenen van je baby's zenuwstelsel — de hersenen en het ruggenmerg — worden al gevormd in de allereerste weken na de bevruchting. Op dat moment weet je meestal nog niet eens dat je zwanger bent. Daarom loont het om al vóór de conceptie met een gezonde basis te starten, in plaats van pas erna.
3. Levensstijl & voeding: de basis op orde
De wetenschap is vrij eensgezind: een aantal dagelijkse gewoontes maken écht een verschil voor de vruchtbaarheid van jullie allebei.
- Een gezond gewicht. De WHO beschouwt een BMI tussen 18,5 en 25 als gezond. Zowel te hoge als te lage BMI kan de hormoonbalans en dus de vruchtbaarheid van man én vrouw in de war sturen.
- Minder (of niet) roken. Roken heeft bij beide partners een bewezen negatieve invloed op de vruchtbaarheid.
- Verstandig omgaan met alcohol. Overmatig alcoholgebruik wordt in verband gebracht met een verstoorde hormoonbalans bij zowel man als vrouw.
- Bewegen en gezond eten. Een uitgebalanceerd voedingspatroon en regelmatige, matige beweging worden gelinkt aan een betere vruchtbaarheid. Foliumzuur, zink, selenium en bepaalde vitamines spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen.
Kleine aanpassingen, vol te houden op lange termijn, zijn vaak effectiever dan drastische maar tijdelijke veranderingen.
4. Waarom foliumzuur zo'n grote rol speelt
Foliumzuur (vitamine B9, bij ons ook bekend als vitamine B11) is misschien wel de bekendste vitamine als het op een kinderwens aankomt — en dat is niet voor niets. Het is onmisbaar bij de celdeling en verkleint het risico op het ontstaan van neurale buisdefecten zoals een open ruggetje. De neurale buis ontwikkelt zich in de allereerste zwangerschapsweken en hieruit ontstaan de hersenen en het ruggenmerg.
Daarom adviseert de Belgische Hoge Gezondheidsraad vrouwen met een kinderwens om dagelijks 400 µg foliumzuur te nemen, te starten zodra de zwangerschapswens actief is en vol te houden tot het einde van het eerste trimester. Heb je een verhoogd risico, bijvoorbeeld door een eerdere zwangerschap met een neuralebuisdefect? Dan kan je arts een hogere dosis voorschrijven — bespreek dit gerust samen.
En dat supplement is ook echt nodig: uit de nationale Belgische voedingspeiling blijkt dat we via onze dagelijkse voeding gemiddeld te weinig foliumzuur binnenkrijgen om aan de aanbevolen hoeveelheid te komen.
5. Vrouwelijke vruchtbaarheid: een kwestie van tijd én kwaliteit
Elke vrouw wordt geboren met haar volledige voorraad eicellen — die neemt vanaf dan geleidelijk af. Vanaf ongeveer 32 jaar gaat dat wat sneller, en na 37 jaar versnelt het nog meer. Daarom raden Amerikaanse vruchtbaarheidsspecialisten (ASRM/ACOG) aan om medisch advies in te winnen na 1 jaar vergeefs proberen als je jonger bent dan 35, en al na 6 maanden tussen 36 en 40 jaar.
6. Mannelijke vruchtbaarheid: minstens even belangrijk
Een kinderwens is geen solo-project. Wetenschappelijk onderzoek toont dat mannelijke factoren in een aanzienlijk deel van de gevallen meespelen wanneer een zwangerschap op zich laat wachten. Ook bij mannen tellen dezelfde gewoontes mee: roken, overmatig alcoholgebruik en een hogere BMI worden gelinkt aan een lagere zaadkwaliteit en een verstoorde hormoonbalans, terwijl matige, regelmatige beweging net geassocieerd wordt met betere spermaparameters. Ook chronische stress lijkt een negatieve invloed te hebben. Kortom: als hij mee zijn leefstijl onder de loep neemt, telt dat minstens even hard mee.
7. Samen op weg naar een goede start
Een kinderwens beleef je samen, en dat mag ook zo aanvoelen. Door samen aan de slag te gaan met voeding, leefstijl en een goede voorbereiding, vergroten jullie de kans op een vlotte start van de zwangerschap — én sta je er samen sterker voor. Duurt het langer dan hierboven beschreven, of heb je gewoon nood aan een geruststellend gesprek? Aarzel dan niet om je huisarts of gynaecoloog te contacteren.
Even kort samengevat
- Vruchtbaarheid is teamwork. Mannelijke factoren spelen in een aanzienlijk deel van de gevallen mee .
- Begin op tijd. Belangrijke ontwikkelingsstappen bij je baby starten al vóór je weet dat je zwanger bent.
- Foliumzuur is een kleine gewoonte met groot effect, precies zoals de Hoge Gezondheidsraad aanbeveelt.
Foliumzuur verhoogt de folaatstatus van de moeder. Een lage folaatstatus van de moeder is een risicofactor voor het ontstaan van neurale buisdefecten bij de zich ontwikkelende foetus. Alle vrouwen die een kind wensen, dienen ten minste één maand voor en tot drie maanden na de bevruchting dagelijks een equivalent voor 400 μg foliumzuur in te nemen.
Benieuwd hoe wij jullie op weg kunnen helpen?
Ontdek onze nieuwe voedingssupplementen Folavit Fertility2 for her en Folavit Fertility2 for him, speciaal ontwikkeld voor koppels met een kinderwens. De wetenschappelijk onderbouwde formule voor mannen en vrouwen bevat zorgvuldig geselecteerde voedingsstoffen ter ondersteuning van de vruchtbaarheid2. 2Zink draagt bij tot de normale vruchtbaarheid en voortplanting.